امتيازى كه اين چاپ دارد ، اضافه نمودن پنج ورق ، بر آخر كتاب تحت عنوان - تكملة - الفهرست - است كه مشتمل بر شرح حال ناقصى از معتزليان بوده ، و چنين نوشته است : اين تراجم احوال ، در چاپ فلوگل از اول مقالهء پنجم ص 172 ، و از چاپ ما صفحهء 245 افتاده بود ، و برخى از مستشرقان آلمان پس از چاپ شدن اين كتاب ، به آن توجه پيدا كرده ، و در سال 1885 ميلادى در مجله : Die Kund Des Morgen Landes آن را انتشار داده ، و علامه احمد تيمور پاشا آن را بر نسخهء خود افزوده . و از راه تلطف ، بما اجازه نقل آن را از نسخهء خود دادند ، و ما آن را به صورت - تكملة الفهرست - بر چاپ خود اضافه نموده‌ايم . اين تراجم ، از و اصل بن عطا شروع ، و بشيطان الطاق ختم شده است . و ما چون در احوال پارهء از اشخاص نامبرده در اين تكمله - كه مفصلش در نسخهء چستربيتى است . اضافاتى ديديم ، از نقطه نظر جمع داشتن هرچه را كه بابن نديم نسبت داده شده است ، آن اضافات را در جاى خود ، زير صفحه ، بعلامت - تك - آورديم ، تا مورد استفادهء خوانندگان محترم قرار گيرد . چاپ دوم مصر امتيازى كه دارد ، بودن مندرجات تكملة الفهرست ، در آغاز مقالهء پنجم است ، و جز اين‌هائى كه ذكر شد ، چاپهاى مصر ديگر مميزات و ارزشى ندارد . اين بود مميزات ، نسخه‌هائى كه اساس و پايهء كار ترجمه قرار داشت ، و در مدت هفت سال از روى صداقت و امانت ، و تدقيق و تحقيق ، با معاضدت و همراهى همسر شايسته و دانش‌پژوهم مهين دخت جهانبيگلو اين كار بسى دشوار را انجام داده كه بپاس زحمات و كمكهاى معنوى و ادبى مشار اليها اين كتاب را به ايشان اهداء مىنمايم . و از گرامى فرزندم هوشنگ تجدد قدردانى مىنمايم كه امور مكاتبه و تحقيقات را به زبان انگليسى با كمال لياقت انجام داد . شك نيست كه اگر اين نسخه‌هاى خطى ، بويژه نسخهء چستربيتى نبود ، ترجمهء اين كتاب چنين صورت نسبتا رضايت‌بخشى پيدا نمىكرد . و با اينكه در اين راه از صرف مساعى ، و دقت كامل در مفاد عبارات ، براى فهميدن منظور مؤلف و سنجش كلمات ، و يافتن قراء و قصبات و شهرهاى غير معروف دريغ نشده ، باز يقينا اشتباهات ، و لغزشهائى در اين كتاب هست كه اگر از نظرم مخفى مانده است بر نظر دانشمندان خورده‌بين پوشيده نخواهد بود . ازاين‌رو از خوانندگان محترم تقاضا دارم بنام خدمت بفرهنگ ، با مشاهدهء جزئى لغزشى ، غمض عين ننموده ، و مرا آگاه دارند ، تا باصلاح آن - به شرط حياة - مبادرت جويم زيرا : يك سطر صحيح به ز صد جزوه غلط در اينجا بر خود لازم و واجب مىدانم كه بفرمودهء - من لم يشكر المخلوق لم يشكر - الخالق ، از دو دانشمند بزرگوار : آقاى دكتر محمد معين ، استاد دانشگاه تهران و رئيس